Duidelijke uitleg voor omstanders

Hoe werkt een AED?

Een AED analyseert via twee elektroden de elektrische activiteit van het hart. Alleen als het apparaat een schokbaar hartritme herkent, bereidt het een schok voor. U hoeft dat niet zelf te beoordelen: de AED geeft gesproken en/of visuele aanwijzingen.

Kort gezegd: bel 112, start reanimatie, zet de AED aan, plak de elektroden op de ontblote borst en volg de aanwijzingen. Ga na een schok of een melding ‘geen schok geadviseerd’ direct door met reanimeren.

Bekijk het stappenplan Bekijk alle AED’s Veelgestelde vragen
Twee hulpverleners gebruiken een AED tijdens een reanimatie
De AED begeleidt u tijdens de inzet

De basis

Wat doet een AED precies?

Een AED is een draagbare defibrillator voor gebruik bij een vermoedelijke circulatiestilstand. Het apparaat vervangt reanimatie niet: borstcompressies en beademingen houden de bloedsomloop zo goed mogelijk op gang, terwijl de AED beoordeelt of defibrillatie kan helpen.

Meten via elektroden

De zelfklevende elektroden registreren de elektrische activiteit van het hart. Daarom mag niemand het slachtoffer aanraken tijdens de analyse.

Zelfstandig beoordelen

De software bepaalt of het gemeten ritme schokbaar is. Een hulpverlener hoeft en kan die beslissing niet handmatig nemen.

Verder begeleiden

Na de analyse vertelt de AED of een schok volgt en wanneer u de reanimatie direct moet hervatten.

Belangrijk: ‘Geen schok geadviseerd’ betekent niet dat de hulp niet meer nodig is. Ga direct door met reanimeren en volg 112 en de AED totdat professionele hulp het overneemt.

Stappenplan voor volwassenen

Zo gebruikt u een AED bij een vermoedelijke hartstilstand

De AED wordt zo snel mogelijk aangesloten, maar altijd als onderdeel van de volledige reanimatie. Laat een tweede omstander de AED halen en aansluiten als dat kan, zodat de borstcompressies zo kort mogelijk worden onderbroken.

Een echte noodsituatie? Controleer of de omgeving veilig is, bel direct 112 en volg de instructies van de meldkamer. Deze webpagina is geen vervanging voor de aanwijzingen van 112 of een reanimatiecursus.

  1. Controleer reactie en ademhaling

    Reageert de persoon niet en ademt die niet normaal? Ga uit van een circulatiestilstand. Bij twijfel helpt de meldkamer u om dit te beoordelen.

  2. Bel 112 en laat een AED halen

    Zet uw telefoon op de luidspreker. Laat iemand anders een AED halen. Bent u alleen, volg dan de aanwijzingen van de meldkamer.

  3. Start direct met reanimeren

    Geef 30 borstcompressies en 2 beademingen. Kunt of wilt u niet beademen, geef dan onafgebroken borstcompressies en volg 112.

  4. Zet de AED aan

    Open de klep of druk op de aan-knop. Sommige modellen starten automatisch. Luister vanaf dat moment naar de gesproken en visuele opdrachten.

  5. Ontbloot de borst en plak de elektroden

    Maak de borst zo nodig droog. Plak beide elektroden precies zoals op de verpakking of de elektroden staat afgebeeld. Onderbreek de compressies zo kort mogelijk.

  6. Raak het slachtoffer niet aan tijdens de analyse

    Zeg duidelijk dat iedereen afstand moet houden. Beweging en aanraking kunnen de analyse verstoren.

  7. Volg het schokadvies

    Bij een halfautomaat drukt u op de knipperende schokknop als de AED dat vraagt. Een volautomaat waarschuwt en geeft de schok zelf. Niemand mag het slachtoffer aanraken.

  8. Hervat direct de reanimatie

    Ga na een schok én na ‘geen schok geadviseerd’ onmiddellijk verder met reanimeren. Laat de AED aan en laat de elektroden zitten.

Ga door tot professionele hulpverleners het overnemen, de meldkamer u laat stoppen of het slachtoffer weer duidelijke tekenen van leven vertoont en normaal ademt.

Wat de analyse betekent

Waarom geeft een AED soms geen schok?

Een AED behandelt alleen ritmes waarbij een elektrische schok zinvol kan zijn. Niet iedere circulatiestilstand heeft zo’n schokbaar ritme. De melding van de AED bepaalt daarom wat er met de schok gebeurt; in beide gevallen blijft reanimatie nodig.

Schok geadviseerd

De AED herkent een schokbaar ritme

  • Iedereen houdt afstand.
  • De schok wordt handmatig geactiveerd of automatisch toegediend.
  • Daarna hervat u direct de reanimatie.
Geen schok geadviseerd

De AED herkent op dat moment geen schokbaar ritme

  • Laat de elektroden aangesloten.
  • Begin direct opnieuw met borstcompressies.
  • De AED blijft begeleiden en analyseert later opnieuw.

Eerlijk vergelijken

Werkt een halfautomatische AED anders dan een volautomaat?

Beide uitvoeringen analyseren zelfstandig het hartritme en geven alleen een schok bij een schokbaar ritme. Het belangrijkste verschil zit in de laatste handeling.

Halfautomatische AED

De AED geeft een schokadvies. Nadat u heeft gecontroleerd dat niemand het slachtoffer aanraakt, drukt u zelf op de schokknop.

Volautomatische AED

De AED waarschuwt dat een schok volgt en dient die daarna zelf toe. Iedereen moet dus al vóór het aftellen afstand houden.

Geen van beide typen vraagt van u om het hartritme te beoordelen. Bij uw aankoop tellen ook de gebruiksomgeving, taal en vorm van begeleiding, kinderinzet, beheer en onderhoudskosten mee. Bekijk daarvoor de AED-keuzehulp.

Praktische aandachtspunten

Wat doet u in een bijzondere situatie?

Volg altijd eerst 112, de aanwijzingen van de AED en de modelspecifieke handleiding. Deze aandachtspunten helpen u begrijpen waarom voorbereiding belangrijk is.

Natte borstkas

Haal het slachtoffer uit direct contact met water en droog de borst snel af voordat u de elektroden plakt. Zo blijven ze beter kleven.

Baby of kind

Gebruik indien beschikbaar een kindermodus of kinderelektroden volgens het model. Wacht niet onnodig als die ontbreken: volg 112 en de AED. De reanimatiestappen voor kinderen verschillen van die voor volwassenen.

Geïmplanteerd apparaat

Ziet u een duidelijke verdikking van bijvoorbeeld een pacemaker? Plak de elektrode niet rechtstreeks op die verdikking en volg de afbeelding bij de elektroden.

Oefenen maakt handelen onder druk gemakkelijker. Bekijk de mogelijkheden voor een reanimatie- en AED-cursus.

Veelgestelde vragen

Antwoorden over de werking en het gebruik van een AED

De belangrijkste beslisinformatie staat hierboven. Open hieronder een vraag voor aanvullende uitleg.

Mag iedereen een AED gebruiken?

Ja. In Nederland mag iedereen een AED gebruiken. Het apparaat begeleidt de hulpverlener en bepaalt zelf of een schok nodig is. Een reanimatiecursus is niet verplicht, maar wel sterk aanbevolen omdat u dan de volledige noodprocedure oefent.

Kan een AED per ongeluk een onnodige schok geven?

Een AED is ontworpen om alleen een schok voor te bereiden wanneer het apparaat een schokbaar hartritme herkent. Bij een halfautomaat activeert u na het schokadvies de knop; bij een volautomaat volgt de schok na waarschuwingen automatisch. Volg altijd de aanwijzingen en raak het slachtoffer tijdens analyse en schok niet aan.

Geeft een AED altijd een schok bij een hartstilstand?

Nee. Niet ieder hartritme bij een circulatiestilstand is schokbaar. Geeft de AED geen schokadvies, dan gaat u direct door met reanimeren. Laat het apparaat aan en laat de elektroden op hun plaats.

Moet u eerst reanimeren of eerst de AED aansluiten?

Bel 112 en start direct met reanimeren. Laat zo mogelijk een tweede persoon de AED halen en aansluiten terwijl de reanimatie doorgaat. Gebruik de AED zodra deze beschikbaar is en beperk onderbrekingen van de borstcompressies.

Waar plakt u de elektroden van een AED?

Plak de elektroden op de ontblote borst volgens de afbeeldingen op de elektroden of verpakking. Bij een volwassene zit meestal één elektrode rechtsboven op de borst en de andere links op de zij van de borstkas. De afbeelding van het gebruikte model is altijd leidend.

Wat doet u nadat de AED een schok heeft gegeven?

Hervat direct de reanimatie en volg de volgende aanwijzingen. Laat de AED ingeschakeld en verwijder de elektroden niet. Het apparaat zal later opnieuw om afstand vragen voor een volgende analyse.

Wanneer stopt u met reanimeren?

Ga door totdat professionele hulpverleners het overnemen, de meldkamer u laat stoppen of het slachtoffer weer duidelijke tekenen van leven vertoont en normaal ademt. Laat bij herstel de AED aan en de elektroden zitten en volg 112.

Volgende stap

Verder leren of een passende AED kiezen

Kies de route die past bij uw situatie. De uitlegpagina’s helpen u voorbereiden; in het assortiment vergelijkt u de actuele modellen en uitvoeringen.

Alle AED’s vergelijken

Filter actuele modellen onder meer op bediening, bescherming, garantie en onderhoudskosten.

Bekijk het assortiment

AED-keuzehulp

Lees welke eigenschappen belangrijk zijn voor thuis, bedrijf, sportclub, school of buitenplaatsing.

Help mij kiezen

Complete AED-pakketten

Bekijk oplossingen met een AED, draagtas, rescuekit en eventueel een binnen- of buitenkast.

Bekijk pakketten

Reanimatiecursus met AED

Oefen de noodprocedure, borstcompressies, beademing en het aansluiten van een AED.

Bekijk cursussen

AED-beheer en onderhoud

Lees hoe u inzetbaarheid, elektroden, batterij en periodieke controle goed organiseert.

Lees over onderhoud

Meer artikelen over AED’s

Verdiep u verder in plaatsing, gebruik, onderhoud en belangrijke verschillen tussen oplossingen.

Ga naar het AED-blog

Rustig en onderbouwd kiezen

Klaar om AED’s te vergelijken?

Bekijk alle modellen of vraag persoonlijk advies over de locatie, toekomstige gebruikers, kinderinzet, plaatsing en onderhoud.

Bekijk alle AED’s Plan gratis advies